Schuitengalerij

Deze galerij geeft een beeld van de akkerschuiten die heden ten dage binnen Langedijk rondvaren.

Tevens kunt hier veel historische informatie vinden over de oorsprong van de verschillende modellen.

Maar eerst ter inleiding, een kaart van het "Geestmerambacht" zoals het vroeger was, als vaarpolder.

Deze kaart is samengesteld op basis van de authentieke kaart die ook werd gebruikt door de Verkavelingscommissie in 1960. Het geeft een zeer gedetailleerd beeld van de toen binnen dit gebied aanwezige polders met hun sluisjes, vaarwegen en eilandjes.

Ook zijn scheepswerven en schuitenhellingen aangegeven.

Klik en klik nogmaals op afbeeldingen voor groter beeld

1906 Paarden-praam van loonwerker ( hout )

Loonwerkers familie van der Ham uit Sint Pancras met hun paarden-praam in de Kruissloot. (heden een gelijknamige straat) Het jochie naast moeder, werd later zelf vader van Jaap van der Ham geboren in 1926, die het loonwerkersbedrijf tot aan de verkaveling voortzette. Ze werkten door het hele Geestmerambacht. Eerst met houten en later met ijzeren schuiten. Jaap zat rond 1960 ook in de Verkavelingscommissie. Deze commissie ging ook met tuinders praten over het ver-kavelen. (het verplaatsen en clusteren van hun akkers) Dat ging meestal niet zonder slag of stoot en gepaard met veel emotie.

Let op de vele soorten houten schuiten die voorkwamen. Op de achtergrond zien we een grote uienren. Hierin werden uien gedroogd en bewaard.

                              Hier naar meer houten schuiten.

1912 ijzeren akkerschuit met mastbank en houten kloetrand

Akkerschuit waarvan er in 1912 vijf stuks in Friesland gebouwd werden, in opdracht van een Langedijker werf. Bijzonder is dat hier een duidelijke tekening van is. Later vonden we een schuit die 100% identiek is aan deze tekening.

Op de tekening zijn details als de mastbank met klink, de grenen kloetrand en ook een dwarsdoorsnede goed zichtbaar. 

Deze unieke tekening werd gevonden in het archief van het Groninger museum die hem vervolgens naar het Fries museum bracht. Daarna naar Langedijk waar het nu al jaren in de collectie van de museale schuitenhelling zit.

Bij de schuit is te zien dat ter plaatse van waar de kloetrand zat, de hoekstalen rand (potdeksel) is vervangen door pijp. Dit is te verklaren doordat hout op staal een bron van roestvorming is. De ijzeren rand zal dus weggeroest zijn na meer dan 100 jaar.

Nog een schuit met mastbank, klink en kloetrand 

Hier naar meer over ijzeren schuiten en bouw ervan.

1925 Kloet en zeilschuitje

De eigenaar van dit schuitje is nog op zoek naar een houten roer om de restauratie te voltooien. Verder is het helemaal authentiek. 

Geklonken ijzeren schuitje, gebouwd bij Jan Lek & Zoon te Koedijk.

Bijzonder is dat dit schuitje een houten voor en achtersteven heeft. Het is gebouwd als "plezierschuitje" waarmee zowel gekloet als gezeild kon worden.

1926 Roei, kloet en zeilschuitje

Dit schuitje is nog niet geschouwd maar komt zeker in aanmerking voor de status Varend Monument®

Fraai geklonken schuitje van de familie Keizer. Het schuitje is sinds 1926 in bezit van de familie en wordt nog steeds gebruikt om naar de akker in het Oosterdel te gaan. Bijzonder is dat dit schuitje al van oorsprong een spiegel had. Nu hangt daar de motor. Het roer heeft plaatsgemaakt voor de moderne buitenboordmotor.

De bouwwerf is helaas niet bekend maar gezien de constructie details en afwerking is het gebouwd door Jan de Wit aan het Oxhoofdpad.

1920-25 akkerschuit "Koeterdekoet"

Deze schuit is gewaardeerd als Varend Monument® met A status

 

Genaamd "Koeterdekoet", dat in West-Fries dialect "rustig aan" betekend.

8 meter lang met een tweecilinder Albin motor.

De werf en het exacte bouwjaar zijn niet bekend.

Oorspronkelijk was ook dit een kloet/zeilschuit. Later is de groene rand er op geklonken om het laadvermogen wat door de motor verloren ging te compenseren. Veel van dit soort schuiten werden na de tweede wereldoorlog gemotoriseerd met Marshallhulp. Op onderstaande foto is de constructie goed zichtbaar. De zeilkikkers zijn later op het achterdek geplaatst.

 

1936  Kloetschuitje (vletje) familie Slot

Deze schuit is gewaardeerd als Varend Monument® met A status

 

Bouwjaar rond 1925-1930 werf onbekend.

Sinds 1936 ben ik in het bezit van de familie Slot, omdat Jan Slot een eigen tuinbouwbedrijf begon, en sinds 1982 in bezit van zijn zoon Dirk Jan.

Overal werd ik voor gebruikt, naar de akker, de veiling, maar ook privé.

Toen de metortjes er waren gebruikten de jongens mij, om na schooltijd naar de akker te gaan. En ik was voor hen een speelobject, om eieren mee te zoeken, gras scheren voor de konijnen, naar de belt om fikkie te stoken en om mee te zeilen.

Ook werd met mij het eerste wereldkampioenschap kloeten binnengehaald, en werd ik voor vele wedstrijden gebruikt.

Ik ben al op vele plaatsen geweest, in de Schermer, rondje Heerhugowaard, rondje USA en Onderdijk, ook is er met mij in Friesland de Elfstedentocht mee gekloet.

En sinds 2003 ben ik een geregistreerd varend monument onder nummer 2184.

 

Verschil met het zeilschuitje uit 1925 is, dat dit vletje geen boeisel heeft en het schuitje wel. Schuitjes met boeisel liggen qua ontwerp dichter bij hun houten voorgangers

2005 "De twee gebroeders"

Nieuwe generatie akkerschuiten, gebouwd voor recreatie

Een Langedijker rondkont, gebouwd door de Gebroeders Kind te Verlaat in 2005

Afmetingen                            8 meter lang x 2 meter breed

Motor                                   Volvo Penta MD5b, Bouwjaar 1980

2005 Ronde kop en ronde kont

Nieuwe generatie akkerschuiten, gebouwd voor recreatie

Op het eerste gezicht zal men denken met een buitenmodel te maken te hebben. Toch heeft ook dit model zijn oorsprong en is historisch verantwoord. Werf de Onderneming in Noord-Scharwoude bouwde dit type al vanaf 1913. De plaatjes spreken voor zich.

2012 Rondkont geïnspireerd op model +- 1927

aparte pagina klik hier

In de volksmond worden schuiten met rond hek en terugvallend boeisel, eenvoudigweg Rondkont genoemd. Nadat de eerste motoren in schuiten gebouwd werden, bleek dat de ruimte in het van oorsprong spitse achterschip, te beperkt was. Het ronde hek was daarvoor een fraaie oplossing. Meer draagvermogen en meer ruimte. Uit de papieren van schuitenmaker Bertus Potveer kwam onderstaande afbeelding, uit zijn schoolboek. Het zou zomaar kunnen dat dit geïnspireerd heeft tot onderstaande schuit, gebouwd rond 1927. Bertus had in tegenstelling tot de meeste schuitenbouwers een complete scheepsbouwopleiding doorlopen, hetgeen bij zijn mooi gelijnde houten schuitjes al reeds zichtbaar was.  

De Rondkont werd een populair model en zoals altijd heeft succes vele vaders. Zo beweerden meerdere schuitenbouwers de eerste te zijn geweest. Wat er van waar is weet ik niet, maar wat ik wel weet is dat vrijwel alle schuitenbouwers "op het oog bouwden" behalve Kuijper te Schoorldam, Potveer te Warmenhuizen en De Waal in Noord-Scharwoude. Uiteraard werd aan het ontwerp, de tekening en spantenvloer bijzonder veel aandacht geschonken. 

 

In 2012 werd onderstaande schuit nieuw gebouwd. Niks niet op het oog, maar elke plaat werd handmatig uitgeslagen, volgens traditioneel ambacht.

 

Strikt genomen is dit een replica, omdat er voor zover bekend van dit specifieke model geen tweede meer van bestaat. Hier is de uitdrukking "behoud door ontwikkeling" dus zeer op zijn plaats.

 

De eigenaar van deze schuit heeft hem duidelijk met liefde afgebouwd. "Perfect" is hier dan ook niets teveel gezegd!

Toon ook uw schuit in onze galerij

Mail mail uw mooiste foto`s met gegevens naar hier

Wij plaatsen de schuitjes in volgorde van het bouwjaar, of als dat niet bekend is de periode, zodat men een goed beeld krijgt van de veranderingen in de loop der tijd.